| BETON YOLLAR
Beton Yol Akaryakıt Tasarrufu Sağlar
Ağır araçlar, asfalt yollarda beton yollara göre daha fazla deformasyona neden olurlar. Kaplamadaki bu deformasyon, taşıt enerjisinin bir kısmını emer. Bu nedenle, esnek kaplamalarda sürüş için daha fazla enerjiye bu nedenle daha fazla yakıt tüketimine ihtiyaç vardır.
Beton Yollar Gece Görüşünü Kolaylaştırır
Beton yollar doğal olarak açık renklidir ve araçlardan veya sokak lambalardan gelen ışıkları, koyu asfalt kaplamalara göre daha az emerler. Böylece gece görüşü artar. Islak olduğu zaman bile tehlikeli far ışığı yansımalarına sebep olmaz. Bu konu trafik güvenliği açısından önemlidir.
Beton Yolun Sürüş Konforu Yüksektir
Kanada'da yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre beton yollar sürüş rahatlığı ve yüzey düzgünlüğü açısından asfalttan daha iyidir. Bu araştırma çerçevesinde yıllar boyunca beton ve asfalt yolların yüzey düzgünlüğü indeksleri belirlenmiştir. Beton yolların düzgünlüğünün kaybı 5 yıl içinde 4 mm'den 7 mm'ye çıkarken asfalt yollarda 16 mm'ye kadar çıkmaktadır. Bu sonuç betonda yüzey düzgünlüğünün daha uzun süre korunduğunu göstermektedir.
Burada savunulan, kuşkusuz bütün karayollarımızın betonla yapılması değil, ortam ve koşullara göre en uygun seçeneğin tercih edilerek, ülkemiz için en kazançlı ve verimli olan ne ise onun yapılmasıdır. Bu noktada, özellikle ağır taşıt trafiğinin yoğun olduğu, sık sık bakım-onarım yapılmak zorunda kalınan şehiriçi ve şehirlerarası yollar beton yollar için kuşkusuz uygun bir başlangıç noktası olacaktır.
Beton yollar, dünyada ilk olarak, parke taşı döşenmiş yollar şeklinde Romalılar döneminde, modern anlamda ise Portland çimentosu betonu ile kaplama yapılması şeklinde olmuştur. 19. Yüzyıldan itibaren İskoçya, Avustralya ve A.B.D. gibi çeşitli ülkelerde kullanılmaya başlamıştır. İlk beton yol 1880 yılında Avustralya Sidney şehrinde yapılmış ve bu yolun en az 50 yıl hizmet verdiği anlaşılmaktadır. ABD'de 1891'de inşa edilen ilk beton yol, Ohio eyaleti Bellefontaine şehrinde bir şehir içi sokak yolu olup, hala işlevine devam etmektedir.
Beton yolların yaygınlaşması 20. Yüzyılın ortalarına doğru hız kazandı.
Kısacası Türkiye beton yol yapımında çok geç kalmış durumdadır. Dünyada beton yol uygulamaları geçen yüzyılın başlarından itibaren yaygınlaştı. Asfalt yolla birlikte beton yollar da bir alternatif olarak inşa edildi. Asfalt yollardan beton yollara geçiş Fransa'da, Belçika'da, 1920 lere, Almanya'da 1930 lara dayanıyor ve beton oto yolların uzunluğu 400km ye ulaşmışıtr. Belçika'da köy yolları bile betondan inşa edilmiştir.
Dünya Yol Birliği'nin (PIARC) verilerine göre Belçika'da bin 800 kilometrelik otoyolun yüzde 60'ı, 14 bin kilometrelik anayolun yüzde 30'u beton yol. Belçika'nın 40 yıllık yollarında hâlâ günde 50 binin üstünde araç işliyor. ABD'de ise otoyolların yüzde 60'ı, havalimanlarının ise yüzde 70'i beton yol teknolojisi ile üretilmiştir. ADB'de 1957 yılında eyaletlerarası Otoyol Sistemi tamamlandığında toplam 67 bin 200 kilometre uzunluğundaki önemli bir bölüm ve büyük şehirlerin çevre yolları betondan yapılmıştır.
Son 50 yıl içerisinde Belçika, Fransa, Almanya, Avustralya'ya ilaveten İspanya, Avusturya, İngiltere, Kanada ve Güney Afrika'da beton yollar yapıldı. Son yıllarda Hindistan ve Çin'de büyük beton yol projeleri başladı.
Ancak karayollarında göremediğimiz beton yol teknolojisi, dünya standartlarında inşa edilen havaalanlarımızın tamamında var. Uçakların en güvenli iniş kalkışları yaptıkları, onlarca yıllık kullanım ömrü bulunan pistler beton yol teknolojisi ile üretiliyor. Türkiye Hazır Beton Birliği istatistiklerine göre hava limanlarının yüzde 90'ından fazlasında kullanılan teknoloji budur.
|